In Gramsbergen is een bijzonder samenwerkingsproject gestart waarbij bedrijven en een sportvereniging niet alleen naast elkaar opereren, maar ook kijken hoe ze energie slimmer met elkaar kunnen delen. Onder de naam Gramsberger Noaber Energie werken CF kunststofprofielen, Houtindustrie Gramsbergen en Sportvereniging Gramsbergen samen aan een lokaal energiesysteem.

Het idee achter het initiatief is eigenlijk eenvoudig: energie die op de ene plek beschikbaar is, kan misschien ergens anders goed worden gebruikt. Door daar gezamenlijk naar te kijken, willen de betrokken partijen verspilling beperken en tegelijkertijd het lokale elektriciteitsnet minder zwaar belasten.

Dat maakt Gramsberger Noaber Energie interessant. Het gaat niet alleen over zelf duurzame energie opwekken, maar vooral over de vraag hoe beschikbare energie en warmte binnen een klein gebied zo slim mogelijk kunnen worden benut.

Restwarmte krijgt een nieuwe bestemming

Een belangrijk onderdeel van het project is het gebruik van restwarmte. Bij productieprocessen kan warmte vrijkomen die niet altijd volledig binnen het eigen bedrijf nodig is. In plaats van die warmte verloren te laten gaan, onderzoekt Gramsberger Noaber Energie hoe deze lokaal kan worden ingezet.

Bij CF kunststofprofielen komt tijdens de productie warmte vrij. Binnen het samenwerkingsproject wordt deze warmte via een netwerk beschikbaar gesteld voor toepassingen bij de andere betrokken partijen. Nadat de warmte is gebruikt, kan het afgekoelde water weer terugkeren naar CF.

Het principe laat goed zien hoe bedrijven elkaar op lokaal niveau kunnen aanvullen. Waar het ene bedrijf warmte over heeft, kan een andere organisatie daar mogelijk juist behoefte aan hebben. Daardoor hoeft niet iedere partij afzonderlijk dezelfde hoeveelheid energie op te wekken of in te kopen.

Het idee van restwarmtebenutting wordt in Nederland breder toegepast. Ook op andere plekken wordt gekeken hoe warmte uit industriële processen kan worden gebruikt voor bedrijven, gebouwen of warmtenetten. De uitdaging zit daarbij vaak niet alleen in de beschikbare warmte, maar vooral in de manier waarop vraag en aanbod technisch en praktisch met elkaar kunnen worden verbonden.

Ook zonne-energie speelt een rol

Naast restwarmte maakt het project gebruik van lokaal opgewekte zonne-energie. Daarmee ontstaat een systeem waarin verschillende vormen van energie elkaar kunnen aanvullen.

Dat is relevant in een periode waarin het elektriciteitsnet op veel plaatsen steeds zwaarder wordt belast. Bedrijven die tegelijkertijd veel elektriciteit terugleveren of juist op hetzelfde moment grote hoeveelheden stroom nodig hebben, kunnen bijdragen aan pieken op het netwerk.

Door lokaal beter af te stemmen wanneer energie beschikbaar is en wanneer deze nodig is, kunnen dergelijke pieken mogelijk worden verminderd. Gramsberger Noaber Energie richt zich daarom niet uitsluitend op het produceren van duurzame energie, maar ook op slimmer omgaan met de energie die al aanwezig is.

Die ontwikkeling sluit aan bij een bredere beweging richting lokale energiesystemen. Daarbij wordt steeds vaker gekeken naar samenwerking tussen bedrijven en organisaties die zich dicht bij elkaar bevinden.

Samenwerking dichtbij huis

Wat dit project bijzonder maakt, is de combinatie van verschillende organisaties. Een producent, een houtindustrie en een lokale sportvereniging lijken op het eerste gezicht misschien weinig met elkaar gemeen te hebben. Toch kunnen ze elkaar juist aanvullen wanneer het om energie gaat.

Dat laat zien dat verduurzaming niet altijd uitsluitend draait om grote landelijke projecten. Ook op lokaal niveau kunnen organisaties kijken naar mogelijkheden die ontstaan door letterlijk naar hun directe omgeving te kijken.

De naam Noaber Energie past daar goed bij. Samenwerking met de buren vormt namelijk de basis van het initiatief. Door kennis, energie en infrastructuur met elkaar te verbinden, ontstaat een aanpak die voor één organisatie alleen waarschijnlijk moeilijker te realiseren zou zijn.

Voor CF kunststofprofielen is het bovendien een ontwikkeling die past bij eerdere stappen op het gebied van energie en verduurzaming. Het bedrijf heeft eerder aandacht besteed aan energiebesparing binnen de eigen productieomgeving, waaronder maatregelen rond verlichting en energiegebruik. Gramsberger Noaber Energie laat zien dat verduurzaming ook buiten de grenzen van het eigen bedrijfsterrein kan worden gezocht.

Innovatie zit niet altijd alleen in productie

CF kunststofprofielen is vooral bekend als producent van technische en klantspecifieke kunststofoplossingen. Het bedrijf beschikt over tientallen extrusielijnen en produceert profielen voor verschillende toepassingen en sectoren. Naast maatwerk beschikt CF ook over een uitgebreid assortiment standaardproducten, waaronder bijvoorbeeld H-profielen en andere profielvormen.

Maar innovatie hoeft niet altijd te betekenen dat er een volledig nieuw product wordt ontwikkeld. Ook de manier waarop een bedrijf met energie, grondstoffen en de omgeving omgaat, kan onderdeel zijn van vernieuwing.

Dat is precies wat dit lokale project interessant maakt. De samenwerking gaat niet over één nieuw product, maar over het slimmer organiseren van processen rondom energie. Door te kijken wat er al beschikbaar is, ontstaat mogelijk een oplossing die verspilling vermindert en bestaande middelen beter benut.

Ook voor andere bedrijven kan daar een interessante gedachte achter zitten. Misschien ligt een deel van de oplossing voor verduurzaming niet alleen binnen de muren van het eigen pand, maar juist bij samenwerking met organisaties in de directe omgeving.

Een project met een bredere boodschap

Of Gramsberger Noaber Energie uiteindelijk als voorbeeld kan dienen voor andere bedrijventerreinen en lokale samenwerkingsverbanden zal de komende jaren moeten blijken. Wel laat het initiatief zien dat er interessante mogelijkheden ontstaan wanneer verschillende partijen gezamenlijk naar hun energiegebruik kijken.

De kracht zit daarbij in het combineren van bestaande middelen. Restwarmte, zonne-energie en lokaal energiegebruik worden niet los van elkaar bekeken, maar maken onderdeel uit van één groter geheel.

Voor bedrijven die werken met technische producten en materialen, van constructieve toepassingen tot afwerkprofielen, lijkt duurzaamheid soms vooral te draaien om het product zelf. Maar ook de manier waarop dat product wordt gemaakt, kan een belangrijk verschil maken.

Met Gramsberger Noaber Energie laten de betrokken organisaties zien dat verduurzaming ook kan beginnen met een eenvoudige vraag: wat hebben we hier al beschikbaar, en hoe kunnen we dat samen beter gebruiken?

Juist die lokale benadering maakt het project interessant. Niet alles hoeft van ver te komen. Soms ligt een deel van de oplossing gewoon bij de buren.